اگر جزو ورزشکاران یا افراد فعال جامعه هستید ، یکی از ضرورت ها ، کسب آگاهی از انواع صدمات ، علائم ، و درمان های مناسب مثل جراحی زانو است. در صورتیکه امروز احساس درد جزئی داشتید و از رسیدگی به آن صرف نظر کردید ، همین عدم رسیدگی می تواند به معضلی بزرگ در آینده منجر شود. شناخت علائم و نشانه های صدمات زانو بخصوص در ورزشکاران و حین انجام فعالیت های ورزشی ، این امکان را به شما می دهد که اقدام مناسب و به موقع انجام دهید و درست تصمیم بگیرید. گاهی برای درمان این مشکلات نیاز به انجام جراحی آسیب های ورزشی وجود دارد. در این مقاله با انواع عمل های آسیب های ورزشی و راه های درمان آن آشنا می شوید. به هر حال ، اگر اساسا در زانویتان احساسات ناخوشایندی پیدا کردید ، حتما ، به دنبال یافتن توصیه های پزشکی و مراجعه به بهترین جراح زانو در تهران یا شهر محل سکونتتان باشید. سه نوع از مشکلات رایج در زانو ، شامل صدمات تاندون پاتلا یا کشککی ، رباط و مینیسک زانو می شوند.
جراحی آسیب های ورزشی _ تاندون پاتلا
تاندون بافت فیبری سفت و دارای استحکام است که استخوان ها پاتلا و تیبیا را به هم متصل می کند. همچنین دیگر کارکرد تاندون ، اتصال ماهیچه ها و عضلات به یکدیگر است. وظیفه اصلی این اندام ، باز کردن اندام تحتانی است و ممکن است دچار پارگی جزئی یا شدید و کامل شود. در صورتیکه این پارگی جزئی باشد ، فرد در انجام فعالیت های روزمره خود ، به مشکل بر می خورد ولی اگر شدید یا کامل باشد ، از استخوان جدا شده و فرد را از پای در می آورد و با این آسیب جدی ، بیمار نمی تواند حرکت کند ، مگر به لطف جراحی یا فیزیوتراپی.
به نقل از بهترین جراح زانو در تهران در مورد جراحی آسیب های ورزشی و پارگی تاندون پاتلا ، این عارضه بیشتر در ورزشکاران ، علی الخصوص فوتبالیست ها ، بسکتبالیست ها ، دونده ها و حرکاتی که منجر به پرش بلند می شوند ، بخاطر فرود ناگهانی و بر اثر فشار زیاد یا افتادن در سطوح سفت سیمانی اتفاق میفتد. فشار اضافه بر تاندون ، منجر به پارگی در سطوح مختلف شده و موجب ورم و التهاب عضله می گردد.
تاندون های پاتلا ، بمرور با درد پیش رونده مواجه می شوند و معمولا ورزشکار با علائم جزئی تا ملایم به تمرین و رقابت خود ادامه می دهد. شاید در ابتدا ، صدمه مشکلات حادی ایجاد نکند و حتی خیلی سریع بهبود یابد ولی اگر این اتفاق تداوم پیدا کند ، پارگی گسترش یافته و بدن توان بازسازی آن را از دست می دهد. آسیب تهاجمی تر شده و روز بروز درد افزایش می یابد و موجب از کار افتادگی می شود. در این صورت بهتر است ، جراحی آسیب های ورزشی روی بیمار صورت بگیرد.
علائم و نشانه های پارگی تاندون های پاتلا
توجه به مبحث جراحی آسیب های ورزشی اهمیت دارد چون ممکن است حین ورزش آسیب ببینید و برخی علائم را داشته باشید. در صورت بروز این نشانه ها ، آن ها را جدی بگیرید و دست از فعالیت برداشته و به متخصص زانو در تهران یا سایر شهرها مراجعه نمایید:
- درد و حساسیت به لمس
- دردی که با حرکاتی مثل پریدن ، فرود آمدن ، دویدن یا نشستن طولانی مدت وخیم تر می شود.
- احساس ضعف در زانو
برای تشخیص این عارضه و نیاز به جراحی آسیب های ورزشی ، بهترین متخصص زانو در تهران به نواحی اطراف آن ، فشار وارد می کند تا متوجه درد در بخش های مختلف شود. در تاندون های پاتلا ، معمولا نواحی قدامی و جلویی زانو و زیر کشکک دچار عارضه و آسیب می شوند.
همچنین جراح ، برای تشخیص دقیق تر ، آزمایش و عکس برداری توسط اشعه ایکس ، اولتراسوند (سونوگرافی) یا ام آر آی را توصیه می کند.
ضمناً ، جراحان زانو در تهران ممکن است ، سایر روش های تکمیلی از جمله فیزیوتراپی و کار درمانی را توصیه کنند. با مدیریت و درمان بموقع آسیب ها پس از مدتی می توانید دوباره به میادین ورزشی بازگردید.
جراحی آسیب های ورزشی _ صدمات رباط زانو
رباط ها ، بندهای سفتی هستند که استخوان ران را به ساق متصل می کنند و در محدوده مفصل قرار گرفته و حرکات زانو را کنترل می کنند. صدمات رباط صلیبی ، معمولا در اثر ورزش بوجود می آیند که در نهایت منجر به بی ثباتی مفصل زانو می شوند. همچنین ، در تحرکات زانو محدودیت ایجاد می کنند و بهترین راه درمان در موارد شدید تر جراحی آسیب های ورزشی است.
مطابق تعاریف بهترین متخصص زانو در تهران ، مفصل زانو از چهار رباط صلیبی تشکیل شده است که عبارتند از:
- رباط صلیبی قدامی : رباط مرکزی زانو است که حرکات رو به جلو و چرخشی استخوان ساق پا را کنترل می کند. آسیب دیدگی رباط صلیبی قدامی ، شامل پارگی یا پیچ خوردگی آن می شود که در اثر ایستادن یا تغییر جهت ، پریدن و فرود آمدن ناگهانی بوجود می آید. این عارضه ، در ورزش هایی مثل اسکی ، بسکتبال و فوتبال رایج است.
- رباط صلیبی خلفی : رباط مرکزی زانو است که حرکات رو به عقب و چرخشی استخوان ساق پا را کنترل می کند. محکم ترین و قوی ترین رباط زانو بحساب می آید که در اثر خم کردن شدید در تکل کردن هنگام فوتبال یا ورزش های این چنینی دچار کشیدگی یا پارگی می شود.
- رباط صلیبی جانبی خارجی : رباط مسئول ثبات و پایداری بخش داخلی زانو است و با حرکات چرخشی ، خم کردن یا تغییر جهت سریع آسیب می بیند. هنگامی بوجود می آید که به بخش داخلی زانو ضربه وارد می شود ، مثلاً حین فوتبال.
- رباط صلیبی جانبی داخلی : رباط مسئول ثبات و پایداری بخش خارجی زانو است که با فشار بیرونی مستقیم ، به بخش خارجی زانو آسیب می بیند ، مثلاً هنگام بازی فوتبال یا هاکی.
در صورت آسیب شدید به هر یک از موارد ذکر شده ، نیاز به جراحی آسیب های ورزشی پیدا می شود.
علائم و نشانه های اسیب های ورزشی
- صدای شکستگی یا پارگی هنگام آسیب
- درد ناگهانی و شدید که گاهی مانع ادامه بازی می شود
- کبودی اطراف زانو
- بی ثباتی و نا پایداری زانو
- ایجاد ورم در 24 ساعت اول بعد از آسیب دیدگی
- احساس لقی مفصل
- ناتوانی در حرکت و فشار وارد کردن به مفصل آسیب دیده
- پیچش زانو بسمت بیرون
تفاوت درمان غیرجراحی و جراحی در آسیب های ورزشی
| موضوع | درمان غیرجراحی | درمان جراحی |
|---|---|---|
| نوع آسیب | آسیب های خفیف تا متوسط | آسیب های شدید یا پارگی کامل |
| روش درمان | فیزیوتراپی ، دارو ، استراحت | عمل جراحی و بازسازی بافت |
| مدت زمان بهبودی | کوتاه تر | بلندتر ولی با اثر بخشی بالا |
| ریسک ها | احتمال عود آسیب | عوارض بیهوشی یا عفونت |
| مناسب برای | افراد با آسیب محدود یا فعالیت عادی | ورزشکاران حرفهای یا پارگی شدید |
تشخیص صدمات در صورت نیاز به جراحی آسیب های ورزشی
برای تشخیص صدمات رباط صلیبی ، متخص زانو در تهران ، از تست های فیزیکی کمک می گیرد تا در صورت التهاب و کشیدگی ، آن را متوجه شود و در صورت نیاز دستور به انجام جراحی آسیب های ورزشی بدهد. این پروسه نه چندان آسان ، تحرکات مختلف زانو را درگیر می کند تا میزان حرکت و نقش فشارهای خارجی به زانو را بررسی کند.
درجات آسیب دیدگی این قسمت ، به سطوح ملایم یا درجه 1 ، معمولی یا درجه 2 و شدید یا درجه 3 تقسیم می شود. معمولاً آسیب ها و صدمات درجه 1 تا 2 ، به خودی خود درمان می شوند. البته اکثر پارگی های جانبی داخلی و خارجی ، نیازی به جراحی ندارند ولی در صورتیکه همزمان رباط های صلیبی قدامی و خلفی هم دچار صدمه شدید شده باشند ، تنها راه درمان بازسازی بافتهای آسیب دیده است.
جراحی آسیب های ورزشی _ آسیب های مینیسک زانو
مینیسک به غضروف هلالی یا c شکلی می گویند که در زانو واقع شده تا فشار وارده به این ناحیه را بگیرد. پارگی مینیسک ، جزو صدمات رایج زانو محسوب می شود و با پیچش شدید یا در اثر ضربه ناگهانی و شدید ، بخصوص هنگام ورزش بوجود می آید و نیاز به جراحی آسیب های ورزشی پیدا می کند. این آسیب معمولا تنها یا همراه با سایر جراحات زانو اتفاق میفتد. همچنین ، با توجه به گستردگی عارضه ، سطح آسیب از کم تا شدید درجه بندی می شود و درجات شدید تر نیاز به جراحی آسیب های ورزشی دراد.
روش های تشخیص اسیب های ورزشی
بر اساس اطلاعات ، سوابق و آزمایش های فیزیکی قابل تشخیص است. برای اطمینان و تشخیص دقیق ، از تست های عکس برداری مثل ام آر آی ، اشعه ایکس یا آرتروسکوپی استفاده می شود. اقدامات فوری صدمات مینیسک ، شامل درمان های خانگی مثل استراحت ، یخ ، بستن و راهکار رایسر (RICER) می شود. اقدام در مدت زمانی 48 تا 72 ساعت اولیه بعد از بوجود آمدن جراحت ، تا حد زیادی درد را کاهش داده و کمک کننده است. ضمن اینکه از برخی چیزها هم در این زمان باید پرهیز کرد ، مثل مصرف نوشیدنی های الکلی ، گرم کردن ناحیه آسیب ، دویدن و فعالیت ، و ماساژ. البته فیزیوتراپی عضلات اطراف زانو و پاها موجب تقویت ، ثبات و محافظت از مفصل زانو می شود. شاید نیاز باشد از زانو بند هم استفاده کنید. درصورتیکه درد پیش رونده بود و بهبود نیافت ، احتمالا پزشک متخصص ارتوپد ، جراحی آسیب های ورزشی را برای این ناحیه توصیه می کند.
تفاوت درمان غیرجراحی و جراحی در آسیبهای ورزشی
درمان آسیب های ورزشی به دو روش اصلی جراحی و غیرجراحی انجام می شود و انتخاب بین این دو بستگی به شدت آسیب ، نوع بافت درگیر و سطح فعالیت فرد دارد. در روش های غیرجراحی معمولا از استراحت ، یخ درمانی ، بستن بانداژ ، بالا نگه داشتن عضو ، داروهای ضد التهاب و PRP و فیزیوتراپی برای کاهش درد و بازگرداندن عملکرد طبیعی اندام استفاده می شود. این روش ها بیشتر در آسیب های خفیف تا متوسط مانند کشیدگی عضلات ، پیچ خوردگی ها و التهاب تاندون ها مؤثر هستند و هدف آن ها کمک به ترمیم طبیعی بدن بدون مداخله تهاجمی است.
در مقابل درمان جراحی زمانی مورد نیاز است که بافت آسیب دیده مانند رباط ، تاندون یا استخوان دچار پارگی یا شکستگی شدید شده باشد و بدن قادر به ترمیم آن به صورت خود به خود نباشد. جراحی معمولا برای بازسازی ساختارهای آسیب دیده ، بازگرداندن ثبات مفصل و جلوگیری از ناتوانی های حرکتی انجام می شود. پس از جراحی ، دور ای از فیزیوتراپی و توانبخشی برای بازیابی قدرت و انعطاف عضلات ضروری است. در نهایت ، تصمیم گیری درباره نوع درمان باید توسط پزشک متخصص طب ورزشی یا جراح ارتوپد ، بر اساس معاینه دقیق و نتایج تصویربرداری انجام گیرد تا بهترین نتیجه درمانی برای بیمار حاصل شود.
چه زمانی بعد از آسیب ورزشی باید جراحی انجام داد؟
جراحی بعد از آسیب ورزشی زمانی ضرورت پیدا می کند که آسیب به حدی شدید باشد که درمان غیرجراحی نتواند عملکرد طبیعی عضو را بازگرداند یا احتمال ایجاد ناتوانی و عوارض بلند مدت وجود داشته باشد. معمولا شرایط زیر نشان دهنده نیاز به جراحی هستند:
- پارگی کامل رباط ها یا تاندون ها : مانند پارگی رباط صلیبی قدامی (ACL) زانو یا پارگی کامل تاندون آشیل ، که بدن به صورت خود به خود قادر به ترمیم آن ها نیست.
- شکستگی های ناپایدار استخوان : وقتی استخوان ها جا به جا شده باشند و تثبیت با گچ یا روش های غیرجراحی کافی نباشد.
- آسیب مفصل و غضروف : آسیب هایی که باعث ناپایداری مفصل ، قفل شدن مفصل یا درد شدید و مزمن شوند.
- عدم پاسخ به درمان غیرجراحی : اگر پس از دوره کافی فیزیوتراپی ، دارو و استراحت ، درد و محدودیت حرکتی ادامه داشته باشد.
- نیاز به بازگشت سریع به ورزش حرفه ای : در ورزشکاران حرفه ای که عملکرد و ثبات مفصل برای فعالیت ورزشی ضروری است ، گاهی جراحی سریع تر از درمان محافظه کارانه توصیه می شود.
در همه موارد ، تصمیم نهایی باید توسط پزشک متخصص طب ورزشی یا جراح ارتوپد ، بر اساس معاینه دقیق ، تصویربرداری مانند MRI یا رادیوگرافی و سطح فعالیت فرد گرفته شود تا بهترین زمان و نوع جراحی مشخص شود.
مراقبت های قبل از جراحی آسیب ورزشی زانو
مراقبت های قبل از جراحی آسیب ورزشی زانو نقش مهمی در کاهش خطر عوارض و تسریع بهبودی دارند. ابتدا پزشک سابقه پزشکی کامل و داروهایی که مصرف می کنید را بررسی می کند و ممکن است آزمایش های خون ، تصویربرداری MRI یا رادیوگرافی و بررسی های قلبی-ریوی را درخواست دهد. در روزهای قبل از جراحی ، حفظ وضعیت جسمانی و آماده سازی ذهنی نیز اهمیت دارد ؛ ورزش های سبک و فیزیوتراپی ملایم برای تقویت عضلات اطراف زانو ، کاهش تورم و حفظ دامنه حرکت مفید است ، اما از حرکات شدید یا پرخطر باید خودداری شود.
مصرف داروهایی مانند داروهای ضدانعقاد خون یا داروهای ضدالتهاب باید با مشورت پزشک متوقف یا تعدیل شود تا خطر خونریزی کاهش یابد. شب قبل از جراحی توصیه می شود از خوردن و آشامیدن خودداری شود و لباس های راحت و گشاد برای روز جراحی آماده شود. همچنین برنامه ریزی برای مراقبت بعد از عمل مانند حضور همراه ، انتقال به خانه و فراهم کردن وسایل کمکی عصا، زانوبند ، بالش کمک می کند دوره نقاهت راحت تر و ایمن تر سپری شود.
در مجموع ، رعایت دقیق توصیه های قبل از جراحی ، آماده سازی جسمی و روانی و هماهنگی با تیم پزشکی ، تأثیر قابل توجهی در موفقیت جراحی و بازگشت سریع به فعالیت های روزمره و ورزشی دارد.
توانبخشی و فیزیوتراپی بعد از جراحی آسیب ورزشی
توانبخشی و فیزیوتراپی بعد از جراحی آسیب های ورزشی نقش بسیار مهمی در بازگرداندن حرکت ، قدرت و عملکرد طبیعی عضو دارند و می توانند احتمال عود آسیب را کاهش دهند. این فرایند معمولا با تمرینات ملایم حرکتی و کششی برای حفظ دامنه حرکت مفصل شروع می شود تا از خشکی و سفتی جلوگیری شود. سپس با تقویت عضلات اطراف مفصل ، مانند عضلات چهارسر و همسترینگ در زانو ، ثبات مفصل افزایش می یابد و فشار روی بافت های ترمیم شده کاهش می یابد.
فیزیوتراپی معمولا شامل تمرینات تعادلی ، تمرینات تقویت کننده با وزنه سبک یا باندهای کششی ، تمرینات ایزومتریک و در موارد خاص استفاده از دستگاه های الکتریکی یا اولتراسوند برای کاهش درد و تورم است. علاوه بر آن ، آموزش تکنیک های صحیح حرکتی و اصلاح الگوی حرکت در فعالیت های روزمره یا ورزشی به کاهش احتمال آسیب مجدد کمک می کند.
مدت زمان توانبخشی به نوع جراحی ، شدت آسیب و سطح فعالیت فرد بستگی دارد اما به طور معمول چند هفته تا چند ماه طول می کشد. رعایت دقیق برنامه توانبخشی و پیروی از دستورالعمل های فیزیوتراپیست و پزشک ، کلید بازگشت ایمن به ورزش و فعالیت های روزمره است و به بیمار این امکان را می دهد که بدون درد و با عملکرد بهینه به زندگی عادی یا حرفه ورزشی خود بازگردد.
