سندرم درد پاتلوفمورال ، در قسمت جلو و اطراف کاسه زانو یا کشکک اتفاق می افتد. این عارضه به عنوان درد زانوی دوندگان نیز شهرت دارد و بیشتر در ورزشکاران و دوندگان به وجود می آید. اغلب درد هنگام دویدن ، بالا و پایین رفتن از پله ها ، نشستن طولانی یا چمباتمه زدن و به دو زانو نشستن به سراغ بیمار می آید. اکثر اوقات ، روش های درمانی ساده مثل استراحت ، بی تحرکی و کمپرس یخ کار ساز است ولی گاهی وقت ها ، درد کشک زانو نیاز به راه های درمانی دیگر مثل فیزیوتراپی یا در موارد نادری جراحی پیدا می کند.
علائم و نشانه های سندرم درد پاتلوفمورال
معمولا ، این عارضه منجر به درد مبهم در بخش جلوی زانو می شود. همانطور که قبلا اشاره کردیم ، فعالیت هایی از قبیل بالا و پایین رفتن از پله ها ، چمباتمه زدن و نشستن بصورت چهار زانو در طولانی مدت درد را حاد تر می کنند.
چه زمانی باید به مطب دکتر مراجعه کنیم؟
در صورتی که درد جلوی زانو بعد از چند روز بهتر نشد یا هنگام خم و راست کردن زانو شدت یافت ، لازم است برای بررسی های دقیق به یک فوق تخصص و جراح زانو خوب در تهران مراجعه کنید.
علت های رایج بروز سندرم درد پاتلوفمورال
درد جلوی زانو بر اثر علل مختلفی اتفاق می افتد که در ادامه به برخی از آن ها اشاره می کنیم:
- فعالیت بیش از حد : دویدن یا پریدن و ورزش هایی که شامل این فعالیت ها می شوند ، فشار مضاعفی بر روی مفصل زانو وارد می کنند که می تواند منجر به التهاب و ورم در زیر کشکک شود.
- عدم تعادل یا ضعف عضلانی : سندرم پاتلوفمورال ، زمانی بیشتر خودنمایی می کند که عضلات اطراف استخوان ران و زانو در یک راستا قرار نگرفته باشند. حرکت دادن زانو به سمت داخل ، به خصوص هنگام چمباتمه زدن ، رابطه مستقیمی با این سندرم دارد.
- آسیب : ضربه به کشکک زانو ، به خصوص وقتی که مفصل دچار در رفتگی یا شکستگی شود ، می تواند یکی از دلایل بروز سندرم درد پاتلوفمورال یا درد جلوی زانو باشد.
عوامل بروز درد جلو زانو
عواملی که خطرات و عوارض را تشدید می کنند ، عبارتند از:
| دسته بندی | توضیحات |
|---|---|
| سن | سندرم درد پاتلوفمورال بیشتر در نوجوانان و جوانان تاثیرگذار است. آرتروز بهعنوان شایع ترین علت در بروز مشکلات و اختلالات زانو در افراد مسن محسوب می شود. |
| جنسیت | در تفکیک جنسی ، احتمال ابتلا به سندرم درد نرمی غضروف کشکک در خانم ها دو برابر بیشتر از آقایان است. این مسئله شاید به این دلیل باشد که خانم ها لگن پهن تری نسبت به آقایان دارند. عریض تر شدن لگن باعث افزایش زاویه بین محل اتصال استخوان و مفصل زانو می شود. |
| ورزش های جدی | ورزش هایی که در آن ها دویدن و پرش زیاد است ، می توانند فشار مازادی بر زانوها وارد کنند. این مسئله زمانی شدیدتر می شود که تمرین و ورزش افزایش یابد. |
سندرم درد پاتلوفمورال چقدر شایع است؟
درد جلوی زانو یکی از رایج ترین اختلالات موجود در نواحی زانو است که بیماران در این مورد شکایت می کنند و اغلب بخاطر استفاده بیش از حد از زانو ، منجر به آسیب به پا و این نواحی می شود. حدوداً یک چهارم افراد مسن و یک سوم جوانان دچار این بیماری می شوند. این شرایط در خانم ها و آقایان و در تمام سنین اتفاق می افتد ولی همانطور که قبلا اشاره کردیم ، خانم ها بیشتر به سندرم درد پاتلوفموررال مبتلا می شوند. همچنین ، این عارضه در ورزشکاران بیشتر از سایرین دیده می شود.
پیشگیری از درد جلوی زانو
احتمال ابتلا به سندرم درد پاتلوفموررال وجود دارد ولی با رعایت چندین نکته می توان از بروز آن پیشگیری و جلوگیری کرد.
- تقویت عضلات : ساق و ران قوی ، تعادل زانو را حین فعالیت حفظ می کنند. از چمباتمه زدن های طولانی مدت خودداری کنید.
- تحرک اصولی : در مورد تمرین های ورزشی خود با یک فیزیوتراپیست و متخصص مشورت کنید و روش های اصولی و درست پریدن و دویدن و چرخیدن را از او بپرسید. این کار ، بخصوص برای تقویت عضلات ران موثر است. این کار باعث می شود هنگام چمباتمه زدن یا فرود آمدن هنگام پرش یا پایین گذاشتن پا از فرو رفتگی زانو جلوگیری کنید.
- کاهش وزن : اگر دارای اضافه وزن هستنید ، کاهش وزن ، فشار مازاد بر زانو را از بین می برد.
- گرم کردن : قبل از دویدن یا انجام فعالیت های ورزشی دیگر تا پنج دقیقه یا بیشتر ، با حرکات سبک عضلات خود را گرم کنید.
- کشش : با حرکات کششی ملایم ، میزان انعطاف پذیری خود را افزایش دهید.بتدریج خود را تقویت کنید. مقدار فعالیت هایتان را یک باره زیاد نکنید.
- توجه به کفش ها : کفش های اندازه پا بپوشید و توجه داشته باشید مناسب فعالیت های ورزشی باشند.
تشخیص سندرم درد پاتلوفمورال
پزشکتان ممکن است در مورد سوابق پزشکی و مشکلات قبلی زانو سوال بپرسد و با ایجاد فشار به ناحیه و حرکت دادن پای شما در جهت های مختلف آن را بسنجد. گاهی آزمایش های عکس برداری از جمله اشعه ایکس ، ام آر آی ، سی تی اسکن و اولتراسوند ، برای رسیدن به علت اصلی درد زانو کمک کننده هستند.
چطور خود را برای معاینه سندرم درد پاتلوفمورال آماده کنم؟
برای معاینه می توانید به یک جراح ارتوپدی مراجعه کنید. در این قسمت یک سری اطلاعات برای آگاهی از انجام اقدامات ، پیش از معاینه ، برای شما عزیزان ارائه شده است که می توانند کمک کننده باشند.
- علائم و زمان پیدایش این نشانه ها را یادداشت کنید.
- اطلاعات اصلی و سوابق بیماری ها یا آسیب دیدگی در زانو یا جراحی این عضو را بنویسید. همچنین اگر ورزشکار هستید ، نوع ورزش خود را بیان کنید.
- تمامی داروها ، ویتامین ها و مکمل های مصرفی خود را با مقدار مصرفشان یادداشت کنید.
- سوالاتی که می خواهید از پزشک خود بپرسید را بنویسید.
- اگر رادیولوژی یا تست های دیگری دارید با خود همراه داشته باشید.
درمان سندرم درد پاتلوفمورال
درمان درد جلوی زانو در سطوح مختلفی انجام می شود و در اولین اقدام ، معمولا به استراحت زانو توصیه می شود. سعی کنید از فعالیت هایی از جمله بالا رفتن از پله ها ، زانو زدن یا چمباتمه زدن خودداری کنید چون منجر به تشدید درد می شوند.
- روش درمان دارویی : در صورت لزوم و طبق تجویز پزشک خود می توانید از مسکن هایی مثل انواع استامینوفن ، ایبوبروفن و ناپروکسن استفاده کنید. البته بیش از دو تا سه هفته داروهای مذکور را مصرف نکنید.
- فیزیوتراپی : فیزیوتراپیست ممکن است تمرین های توانبخشی ، کمپرس یخ یا تمرین های متخصص زانو را توصیه کند. مخصوصا در این موارد گاه پاسخ قابل قبول و رضایت بخشی به PRP می دهد .
جراحی و سایر روش های درمان سندرم درد پاتلوفمورال
در صورتیکه روش های مذکور کمکی نکرد ، پزشک ممکن است یکی از روش های زیر را توصیه کند.
- آرتروسکوپی : این عمل برای تشخیص مشکلات زانو به کار برده می شود ؛ به این ترتیب ، برشی بر سطح پوست ایجاد شده و دستگاه آرتروسکوپ را که شامل دوربین مخصوصی برای تصویربرداری از مفصل زانو و سایر بافت های زیرین است وارد این عضو می کنند. آرتروسکوپ تصاویری از تمامی اجزای زانو به پزشک می دهد و ایشان با استفاده از این امکان می تواند در جایی که نیاز به برش و ترمیم است ، بدون نیاز به جراحی گسترده و باز ، در سطوح کوچک تر این برش ها را انجام دهد. در نتیجه روند بهبودی سریع تر و درد کمتر می شود.
- جراحی اصلاح مفصل زانو : در موارد شدیدتر ، جراح ممکن است از جراحی برای ترمیم و اصلاح کشکک زانو یا تخلیه فشار موجود بر این اندام استفاده کند.
ورزش و مراقبت در سندروم پاتلوفمورال
برخی از تمرین هایی که به کاهش درد جلو زانو کمک می کند عبارتند از:
- تمرین بازکردن منفعل زانو : ممکن است در اثر درد سندروم زانوی دونده، قادر به کشش کامل پایتان نباشید. این تمرین به شما کمک خواهد کرد تا بتوانید تمرین کششی پا را انجام دهید. در اینجا نحوه انجام آن آورده شده است.
- تمرین لغزش پاشنه : این تمرین تقویت زانو می تواند دردناک باشد ، بنابراین باید آن را به دقت و با استفاده از دستورالعمل مناسب انجام دهید. نحوه انجام این تمرین به این صورت است که به روی زمین نشسته و پاهایتان را در جلوی خود دراز کنید. به آرامی پاشنه پای آسیب دیدهتان را به سمت کفل ، و زانو را به سمت سینه بیاورید.
سپس پاهایتان را به موقعیت اولیه خود بازگردانید. این کار را در هر جلسه در دو ست ۱۵ تایی انجام دهید.
علت درد جلوی زانو در هنگام نشستن طولانی چیست؟
درد جلوی زانو هنگام نشستن طولانی معمولا به دلیل فشار مداوم روی مفصل زانو و کشکک ایجاد می شود. وقتی زانو خم می شود و برای مدت طولانی ثابت می ماند ، فشار روی غضروف پشت کشکک افزایش پیدا می کند و باعث تحریک و التهاب می شود. ضعف یا عدم تعادل عضلات چهارسر ران و عضلات اطراف زانو نیز می تواند باعث فشار بیشتر روی کشکک شود و درد ایجاد کند. علاوه بر این ، نشستن طولانی مدت می تواند جریان خون در بافت های اطراف زانو را کاهش دهد و باعث خشکی مفصل و سفتی عضلات شود که درد را تشدید می کند. عوامل دیگری مانند اضافه وزن ، صافی کف پا یا مشکلات قبلی زانو نیز می توانند شدت درد جلوی زانو را افزایش دهند. رعایت تغییر موقعیت ، انجام حرکات کششی سبک و تقویت عضلات اطراف زانو معمولا به کاهش این درد کمک می کند.
درد جلوی زانو بعد از دویدن
درد زانو بعد از دویدن معمولا ناشی از فشار مکرر و اصطکاک بین کشکک زانو و استخوان ران است. وقتی دویدن طولانی یا با شدت بالا انجام می شود ، عضلات چهارسر ران ممکن است خسته یا ضعیف شوند و نتوانند کشکک را به خوبی در مسیر صحیحش نگه دارند ، در نتیجه فشار روی غضروف پشت کشکک افزایش یافته و درد ایجاد می شود. عوامل دیگری مانند دویدن روی سطوح سخت ، کفش نامناسب ، بیومکانیک نادرست بدن یا افزایش ناگهانی حجم تمرین هم می توانند باعث بروز این درد شوند. این مشکل معمولا با استراحت ، استفاده از کفش مناسب ، تمرینات تقویت عضلات ران و کشش قبل و بعد از دویدن کاهش می یابد اما اگر درد ادامه پیدا کند یا با تورم و صدا همراه باشد ، باید برای بررسی دقیق تر به پزشک مراجعه کرد.
درد جلوی زانو در حین دوچرخهسواری
زمانی که زانو در هر دور رکاب زدن خم و راست می شود ، اگر پاها بیش از حد کشیده یا کوتاه تنظیم شده باشند ، یا صندلی در ارتفاع نامناسب قرار گرفته باشد ، فشار روی جلوی زانو افزایش می یابد. ضعف یا عدم تعادل عضلات اطراف زانو نیز می تواند باعث شود کشکک به درستی حرکت نکند و غضروف پشت آن تحریک شود. همچنین دوچرخه سواری طولانی بدون گرم کردن یا کشش کافی عضلات ران و پشت پا می تواند درد را تشدید کند. رعایت تنظیم درست ارتفاع صندلی و موقعیت پدال ، تقویت عضلات چهارسر ران و انجام حرکات کششی قبل و بعد از دوچرخه سواری معمولا به کاهش این درد کمک می کند.
درد جلوی زانو بعد از پله بالا رفتن
وقتی زانو در حین بالا رفتن از پله ها خم می شود و وزن بدن روی آن قرار می گیرد ، فشار روی مفصل جلویی زانو افزایش می یابد و اگر عضلات چهارسر ران یا عضلات اطراف زانو ضعیف باشند ، کشکک به درستی در مسیر خود حرکت نمی کند و غضروف تحت فشار قرار می گیرد که باعث درد جلوی زانو در زمان بالا رفتن از پله ها می شود. عوامل دیگری مانند اضافه وزن ، بیومکانیک نادرست پاها یا آسیب قبلی زانو می توانند شدت درد را بیشتر کنند. انجام تمرینات تقویت عضلات ران و کشش قبل و بعد از حرکت ، کاهش وزن در صورت نیاز و دقت در تکنیک بالا رفتن از پله معمولا باعث کاهش این درد می شود.
