سندرم چین زانو یا اصطلاحاً پلیکا در بخش های جلو یا داخل زانو اتفاق می افتد و این عارضه ، عملکرد مفصل را مختل می کند. البته این بیماری از کودکی تا بزرگسالی امکان خودنمایی دارد و در صورت استفاده بیش از حد از این ناحیه بخصوص در زمینه های ورزشی ، احتمال بروز آن وجود دارد. در ادامه این مقاله به کمک دکتر عسکری ، بهترین جراح زانو در تهران ، توضیح می دهیم چین زانو یا پلیکا چه کارکردی دارد و علائم و درمان این عارضه چیست.
چین زانو چیست؟
چین زانو ، عبارتست از نواری چین خورده از جنس بافت سینوویال که کمی لغزندگی ایجاد می کند. این نوار باریک ، در اطراف مفصل زانو قرار گرفته و سطح آن را می پوشاند. بافت های این عضو ، شامل غشای تیبیوفمورال داخلی ، جانبی و بورس کشکک می شود. ضمناً ، با فعالیت بیش از حد یا آسیب به این ناحیه ، این بافت تغییر شکل داده و دردناک می شود. البته در صورتیکه به موقع برای درمان این بیماری اقدام نمایید ، از شر عوارض احتمالی و شدید آن در امان می مانید. در واقع این چین ها باعث می شوند استخوان های مفصل به راحتی و بدون مشکل حرکت کنند.
در مجموع ، چهار نوع از این بافت در زانو وجود دارد و تنها یکی از آن ها که در بخش داخلی قرار دارد و به استخوان ران اتصال می یابد ، بیشتر دچار آسیب می شود. معمولاً این بافت که از دوران جنینی در زانو جذب شده ، در شرایط طبیعی و عادی مشکلی در حرکات روزمره ایجاد نمی کند ولی در موارد بسیار کمی ممکن است حرکت طبیعی این عضو را دچار مشکل کند و آن را دردناک و ملتهب سازد.
دلایل ابتلا به این سندرم
زمانی این اتفاق می افتد که چین داخلی زانو ، تحریک و دچار تورم شود و بر انعطاف پذیری این عضو ، تاثیر بگذارد ؛ در این صورت ، بافت مذکور در بین استخوان ها تحت فشار قرار می گیرد. با این اتفاق ، پلیکا بروز می کند ؛ یعنی این بافت ، بخاطر گیر افتادن در زیر استخوان فمور یا ران ، تحریک و متورم می شود.
علت های شایع بروز سندرم چین زانو عبارتند از:
- فعالیت بیش از حد : با زیاد کردن سطح فعالیت ها و ورزش ، فشار مازادی بر این بخش وارد شده و باعث التهاب و ورم آن می شود.
- صدمات و آسیب های مستقیم به این ناحیه : در صورتیکه بطور مستقیم به این ناحیه ضربه ای وارد شود ، مثل تصادف ، امکان بروز چنین اتفاقی زیاد می شود.
- فعالیت ها و حرکت های پی در پی : کارهایی مثل دوچرخه سواری و حرکاتی که بصورت مکرر از زانو کار می کشند ، اکثراً منجر به بروز این عارضه می شوند.
- ضعف عضله : ضعف عضلات چهار سر باعث فشار مازاد بر چین زانو می شوند و ورم این ناحیه و بروز سندرم چین زانو را در پی دارند.
- خمیدگی دراز مدت : نشستن زیاد یا خمیدگی زانو ، به مدت طولانی موجب درد و بروز این بیماری می شود.
- بیماری ها و اختلالات : برخی بیماری ها ، مثل آرتروز می توانند زمینه ساز ایجاد این مشکل شوند.
- آسیب دیدگی زانو : آسیب دیدگی های مفصلی ، مثل پارگی مینیسک ، پیچ خوردگی و غیره و به دنبال آن خونریزی داخلی می توانند سرآغاز پیدایش پلیکا باشند.
علائم و نشانه های رایج سندرم چین زانو
همانطور که قبلاً اشاره کردیم ، هر فشار و ضربه ای به مفصل زانو و سایر بافت ها و اندام های داخلی آن ، بخصوص در ورزشکاران می تواند موجب سندرم چین زانو شود. البته این بیماری نشانه هایی مثل ، کاهش دامنه حرکتی ، ناپایداری ، ورم ، تق تق ، درد ، خشکی ، قفل شدگی و ضخامت چین زانو دارد که اکثرا ً با خم و ضاف کردن مفصل شدید تر می شوند. در صورت مشاهده این علائم ، حتماً به پزشک مراجعه کنید تا با استفاده از روش هایی که در ادامه توضیح می دهیم در صورت وجود این بیماری آن را تشخیص داده و درمان بموقع را از سر بگیرید.
چه ورزش هایی بیشترین خطر را برای بروز سندرم چین زانو دارند؟
| ورزش | خطر برای سندرم چین زانو | توضیحات |
|---|---|---|
| دویدن طولانی روی سطوح سخت | بالا | فشار مکرر روی زانو می تواند التهاب مفصل و ایجاد کیست را تشدید کند |
| ورزش های پرشی (بسکتبال ، والیبال) | بالا | جهش و فرود مکرر فشار زیادی به پشت زانو وارد می کند |
| فوتبال و فوتبال آمریکایی | متوسط تا بالا | تغییر جهت ناگهانی و برخورد با بازیکنان میت واند التهاب زانو ایجاد کند |
| وزنه برداری سنگین (اسکوات، پرس پا) | متوسط | فشار زیاد به مفصل زانو می تواند ریسک کیست را افزایش دهد |
| یوگا یا پیلاتس | کم | حرکات کنترل شده معمولاً باعث فشار زیاد روی زانو نمی شوند |
تشخیص سندرم چین زانو
برخی از علائم و نشانه های مذکور ، بسیار شبیه علائم سایر بیماری ها هستند و به همین دلیل تشخیص این بیماری کمی دشوار است. پس از معاینات فیزیکی و بالینی ، از تصویر برداری ام آر آی (MRI) کمک می گیرند. علاوه بر آن ، بهترین جراح زانو ، برای اطمینان از بروز سندرم چین زانو ، آرتروسکوپی را بعنوان روشی تکمیلی برای تشخیص توصیه می نماید.
راه های درمان سندرم چین زانو
دو روش اعم از غیر جراحی و جراحی برای درمان پلیکا وجود دارد که در ادامه به توضیح آن ها می پردازیم:
- روش درمان غیر جراحی سندرم چین زانو
معمولاً در مراحل اولیه ، ترکیبی از چند روش غیر جراحی شامل کمپرس سرد ، دارو های ضد التهابی غیر استروئیدی و غیره به کار برده می شود. در اولین گام ، بایستی فعالیت های فیزیکی را کم کرد و در صورتیکه درد و ورم کمی فرو کش کرد ، بایستی یک دوره فیزیوتراپی را از سر بگیرید تا عضلاتتان تقویت شوند. علاوه بر این ، حرکات کششی در فیزیوتراپی کمک می کند تا فشار این ناحیه کاهش یافته و قدرت انعطاف همسترینگ افزایش یابد.
همچنین علاوه بر موارد فوق الذکر ، می توانید از حرکات اصلاحی ورزشی استفاده کنید ، البته بایستی طبق نظر پزشک اقدام به این کار نمایید. حرکات ورزشی ، مثل کشش عضلات همسترینگ ، بالا آوردن پاها و بالا آوردن پاها از طرفین در این مرحله کمک زیادی می کنند.
- درمان سندرم چین زانو با اولتراسوند
اولتراسوند با استفاده از امواج صوتی ، در عمق بافت حرارت ایجاد می کند که تاثیر زیادی در افزایش انعطاف بخشی ، ماساژ بافت نرم ، تسریع بهبود بافت و خونرسانی به ناحیه مذکور و تسکین درد می شود.
- تزریق سندرم چین زانو با کورتیکو استروئید
در صورتیکه شدت التهاب و ورم زیاد باشد و در نتیجه نتوانید با استفاده از حرکات تمرینی و کششی درد خود را کاهش دهید ، جراح زانو برای کم کردن آن از تزریق ترکیبات کورتیکو استروئید بهره می گیرد. با این کار ، درد برای مدت مشخصی فروکش می کند و بیمار می تواند به انجام تمرین های کششی بپردازد چون بعد از مدتی اثر دارو از بین رفته و درد باز می گردد.
- درمان سندرم چین زانو با جراحی
در مرحله آخر درمان ، در صورتیکه موارد درمانی ذکر شده اثر بخش نباشند و علائم کاهش نیابند ، جراح احتمالاً توصیه به جراحی زانو و برداشتن پلیکا می کند. مطابق تحقیقات ، برداشتن چین زانو ، مشکلی در فرد ایجاد نمی کند و در جراحی از طریق روش آرتروسکوپی و یافتن چین زانو ، با استفاده از ابزاری ، بافت مذکور حذف شده و پس از آن این عارضه بهبود می یابد.
